zazadilder yaz 80 71 e. Yola 5. Tl katkıda bulun. Ve bu mesaji arkadaslarimizla paylaşalım
Üyelik Girişi
Takvim
Saat
REKLAMLAR

DERS’A HİRIN (3)

DERS’A   HİRIN   (3)

 

ZEMUN SER:  ZAMANA İLİŞKİN

 

salise

 saniye

dakika

an

 vakit

 “vakit”

 zaman

 Yüz yıl

 Bin yıl

 

1

 

liç

 lehxza

 

deqa

 

hxel

 waxt

 mıhxal

zamu

 dem

 hın

2

 

 

 

hema

 waqit

 

 

 eısır

Hxezar  ser

3

 

 

 

 

 

 

 

 Se ser

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

-          Hxel,  zamun,  dem,  waxt,  waqit, mıhxal,

                  ( an,  zamanı,  zaman, 

                 Ina hxel ikab şı.  Hxelabin ikera şı.

 

Hxel yena vıl awknena

Hxel yena kera sawnena

Hxel xuıd mıhxal  hxewelnena

Hxel waxtir ceğd uncena

…………

                

            Zamun vérinıd vun aşmé eıdarid şin warı. İnsun o zamun nizdié yo dém juiyén.

İnsun o waxt zé dar yo eısır qeldén.  

Pirıké tuı ……. Seréya?

Dara en pil çan eısır juiyena? ………………………………………..

Yo hınıd çan eısir ést ? …………………………………………………

waxt bior .. ……şin ………………….kén

            waxt yı umı se ma şin çinén.      Şıma ayé xuı ……..a


                 iké yen,  ……………………………

                 iké umı,  ……………………………

     bınék cuıaver şı, ………………………….

     Lehxzék cuaver ikab,  ……………………………

     Bad nimruéj pia şiérin,   ……………………………………………

     niuz vinin hxelna şiérin,    ………………………………………

Bajié vaj,   bajié……………………

hema newı umé tia,  hema nişin ………………………………

 

héver      : birazdan,  biraz sonraki  zaman (y. Bınéna, qédéna, )

Hé vér     : önceleri  (y. Cuaver, eıwil vér, )

Hépé       : geçmiş  olan  zaman (y. Cuapé, )

ina hxel   :  şimdi,  hemen  şimdi,  şu an

bınék  cuıaver  : biraz  önce

bınék cuıapé    : biraz  sonra (y.bınena)

 

önce

sonra

önceleri

geçen

şimdi

hemen

Şu an

cuaver

cuapé

 Hé vér

Hé pé

 iké

 cad

 Ina lehxza

 

 Eıwil vér

 

Ya ruéj

 Ina hxel

 

 

 

 

 

 

Ya şéw

 hema

 

 

 

 

 

 

 

 cad

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cad   kot ceğdı şı.   Cad vazdıra ………  guıret ………..ı

Hema, iké ikab. İkera berd.  İka nieb se ujaz vıraz ben.

Hema vizér mır ava ez…………………

Hxellabin kéf yı cadıb, iké sébiu pé.  

Cuıaver   berd.   Yıwa cuaver guıret binçéng xuı ikera viert ra şı.

Cuıapé  wa tuir birom biar.

                Teng waxto ına hxelıd ço şior uja niben. Lehxzéna vınnin cuapé şiérin. Niu……………………….

 

hemen

şimdi

 

O an

 

Az önce

birazdan

Biraz önce

Daha sonra

Az sonra

Bir vakitler

 cad

 iké

Aya hxel

Hxela bin

 bınéna

cuaver

 Cuapé

 Hxellna

Waxtég-

 

 

 

 

 hxelna

 Bınék cuaver

 Bınek cuapé

 Hxelé-

 

 

 

 

 

 

 Bıné cuaver

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                Cad bié……………………..

                İké şuı………………………

                Aya hxel uja  kot ……………………………

                Ina hxel tı yén……………………..

                Hxelabin kot ceğdı şı ………………………..

                Bınena yen iki atı vinén.   ………………………………………………….

Hxela bin eızminra çi kot aırad tuı di?    Nié hxér …………tayé…………….

                Vın ez cuıapé tuıra vun.

Kıhuni   ser yo vatış vajyo tuı tayé eşnawıt?  ……………………………………………………………

Mıhxal   tuıwo yı yo niu. Şıma waxt xuı yo nikerd ki şıma……………o……………………bik

Kum  mıhxalıd  yı yén?  …………………………………………………………………………………

Bajé   awk bena zied …………..nişkén tıra raviér.    Yın tedarıké xuı diya? Şıma hé ……………………

Zemun eırşı-alla  ……….bızunén,  ér zamun duinya……….. umén zunayı.

 

Hxel yena hxel ser hxewliyena waxt ser  ……………………………………………………………………

 

Waxt yen waxt ser şın qéldiyen eımirser …………………………………………………………………..

 

guırı yen guıriser  juıyen şın hxeyat ser …………………………………………………………………..

 

ZAMUN SER

hxel

 

 

 

ike

iké

hema

cad

 

zamun newı. Zamunıg mahé  tedı.

Zamunıg mahé Tedı

viertı

Cuaver

Zamun vierto.  zamun hera

hera

ver

cuapé

Zamunıg yen-  zamun hera

hera

ver

Bınéna

bınékna

Zamunıg yen nizdi.

nizdi

viertı

Hxella bin

Bınék cuaver. Zamun viertı . vierto nizdi

nizdi

ver

Hxelna

Bınéna. Zamunıg yen- nizdi

nizdi

viertı

Bınék cuaver

Zamun viertı- nizdi

nizdi

ver

Bınék cuapé

Zamunıg yen- nizdi

nizdi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

            Tı iké şin ?..............................

 

            Ya iké yena? …………………..

 

            Ma iké sekén ?...............................

           

            Şıma ikera şin ça? ………………………..

 

            Yı ikad iké munén niu şin ?..................................................

 

            İkéra şıma inabikse sıwa bir Seben!

 

            İké tia vın wa yaz bior awaxt şıma pia unnén o guıré xuı.

 

            Tor ğém yı niu! Nivun in iké hé ikad sekén.

 

            Iona hxel niben aw cuapé vırazyen.   Tı cuapé éşkén ay……….?

           

            Tı ika hé bawé kum? …………………………………………..

           

            Léyla umé ?       …………………………………..

            Léyla bınéna yena? E, léyla  …………………………….

            Ma hé şin tı cuapé bié.   

Ma hé cad şin.

 

 

 


 : TÜREMİŞ ZAMİR

 akşamki

 dünkü

 

halbuki

 

kimisi

 birileri

 Kim ki

 O ki

birisi

 kimse

 Kişi, kimse

 

Şunig/k

 vizérıg

 

halbıki

 

Yoyek/g

 yéw

 

Kumig/k

 awıg

 Yo yek

 çéw

 Kes

 

 

 

yoyék

 

 

 

 yéw

 ço

 Aw

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Ay

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   Şunig/k

akşamki

Şun-ek, -ik

-eg, -ek

-ig,  -ik,

 

Viziérıg -

dünkü

Vizér-ıg

-ıg,  -ig

 

Kesik/g -

kimileri / kimiki

Kes- ik/g

-ıg, -ig, -ik, - ık,

 

Halbuki --

halbuki

Hal-bu-ki

Hal- bı-ki

-ki, -

 

Çoyek   --

kimisi, kimse

Ço-yek

-yeg, -yek,

 

Yoyék/g -

birileri

Yo-yek, yo- yıg

-yeg, -yek, -yék,

-yıg,

 

Yéw  --

birileri, birisi

y-é-w

-é-,   -éw,

 

Kumig/k-

kim ki

Kum-ig, kum-ik

-ig, -ik,

 

Awıg--

o ki

Aw-ıg

-ıg

 

Yo yek -

birisi

Yo -yek

-yek, -yék, -yık

 

Çéw-- ---

kimse

Ç-é-w

-é-,  -éw,

 

Kes-----

kişi, kimse

kes

-

 

        Kes’éka

Kişi olan (dişil)

Kes-a,  keséka

-a,   -é-ka

may

Yo kesék

birileri

Yo kes-ék

Yo,  -ék,

ğéwi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Şunékna ma pia şı ké dorréş.    Dorreş ımş ho qormı pojen. Şunnin qormı tıvun wuiren?

 

Şéwnékiz ma şin yoné kiyı.

 

 Çéwra mevajin…………………………..

 

Ér çoyek nésen  tıvun sébiu? Dueşé eıvdal ér zaf hor guıret. Hxalbuki waxtunıd ina zaf hor niguırétin.

 

Awıg şior cı tedı benvin.

 

Kumıg eften…………………………………

 

Yo kes çinniu…………………ma…………….şı.

 

 

 

Gelmek

 geldi

geldi

geldiler

 gelmiş

 gelecek

 gelecek

gelecekler

 geliyorlar

 

 eril

dişil

 

 

 eril

 dişil

 

 

 umayış

 umı

uméya

umé

 uméb

 yen

 yena

 yén

 Hé yén

 

 umıb

uméb

uméb

 

 umén

 

 

 

umayo

uméya

umayéb

niumén

umén

umayéya

umén

niumén

umén

umayé

niumayo

niumén

niumén

niumayéya

niumayé

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Umıyış  : gelmek

Vizér nie peré hxelim umı.  Tı ké ………………………………………?

 

Uméya : gelmiş, geldi ( dişil)

Ér bad nimruéj nizdié yériya pelda umé.  Cémla kum mıhxal………………………….?

 

Umış   : gelme, geliş

 

 néri

 gelmişti

 

gelmiş

Gelmiş olma

 Gelmişti (çoğul)

 gelir

 gelmez

 geliyordu

 

geldi

 

 

 

geliyordu

 umı

 umıb

Umo?

umayo

 uméb

 yen

niyen

 umén

 umén

 

Umo

umıb

 

 

 

 

 

 

 mayi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 umé

 uméb

uméya

umayéb

 uméb

 yena

 niyena

 umén

 umén

Uméb?

umayéya

 

 

 

 

uméb

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

nie

nié

niumıb

niuméb

niuméb

niyen

 

 

 

niumo

 

 

 

 

 

 

 

Hévér umén iké hin niyen : ına qalıd hım mayti hım nerti o hımiz zafi tedı esta

 

Umı ? zamun viertı o hera

 

Umı . zamun viertı  o hera

 

Umıb ?    umıb (nér)  wuiz umıb.  ( “wuiz”  neri nişu dun )

Qal kerdışıd “wuı” ben “yı” va ez ha şın. İkad “yı”-  kuen ver kal yena wertı.

 

Nerid:  “wuı” vun ez yen ,  “”  vain  ez yen,

“wuı” gen       (o alır –eril )

“yı”  guıret    ( o aldı – eril)

Uméb?    (may), yaz uméb.  (“yaz”  mayi nişun dun.)  kalkerdışıd “yéz”  watin ez yen, yaz “yéz” va ez yen.

 May’id :    “ yaz” ha şımad yena , “yaz” ha şına,    yéz  vatin ez yen,   “yéz” guıret,  “”  vıraşt,

“yaz” gena     (oda alır- dişil )

“yéz” guıret   (oda aldı – dişil )

“yé”  guıret    (o aldı –dişil )

 

Umén?  Zamun hera. (may o zieduné diyen wertı.)

 

Umén …………………………………..

 

Uméy? : ………………………

 

Uméy hé zerıdé. (may nişu dun) zamun nizdi muejnenra

 

Uméya ? (may nişu duna) yo te wieren

 

Uméya şiya ha baxçıt sayu duna arie,   ha baxçıd çiryena

 

Umén : ………………………………

 

Umıb :

 

Awaxt uméb. Zamun heraw vérin.

 

Nizun ké uméb. Zamun heraw verin, zamun nizunı

 

Niyen  (nér) zamun newı nişu dun…………………………

 

Niyena (may) zamun newı nişu dun …………………………………..

 

Niumıb  (ner)  ………………… “niu-” çido notıré duna wertı.”- mıb “ sıfat  neri diyencı

 

Niuméb (may)  ………………….”niu-“ notıré dun wertı. “-méb” sıfat mayi diyencı.

 

Nişıb    (neri)  “ni- şıb”

Nişın :  yo té ser nişu diyena “ni” notır duna wertı. “-şın” sıfat yo ten diyencı (mayi: diyenacı)

 

Nişin  :  hım zedé o hımiz (- gitmi”yordu” ,  gitmi”yorlar”) “ni-“ notıré nişu dun. “-şin” sıfat

diyencı. Hım sıfat ziédi o hımiz yo tén Serra herayé zamun diyenacı.

 

Nişib  (mayi)  “ni-şib”

Nişına :  “ni-“ notıré duna wertı. “-şına” sıfaté mayi dunacı. (neri : duncı)

Nişin  : “ni-“ notıré diyencı. “-şin” sıfat diyencı. Hımiz zamun herayi nişu dun.

 

 

 

 

 

Dacı        :  ( verdi ) béluı niu (neriz mayiz ben)

 

Diyacı    : ( verildi )  yone destıra yaz yone hxel ser diyocı ayra kum do nişu nidiyen. Maytiya nımti nişu duna  “-ya-“

Diyabcı    : ( verildi ) maytiya nımti nişu duna  “-ya-“

Diyobcı    : (verilmişti, veriliydi ) sıfat nerti nişu dun. “-yob-

Diyenacı  : (verilir )  sıfat mayti nişu duna  “-yena-“

Diyéncı     : (verilir) ıniz buélluı niu sıfat nişu nidiyen. Zafi diyen wertı. May ner belluı niu  neri       nişu dun. “-yén-“

 

Diyocı     :  ( verilmiş ) nertiya nımti nişu dun  “-yo-

Dunacı     : (verir)  mayti nişu duna “-na-“

Duncı       :  (verir )  ikad sıfat docı. Sıfatıg nişu diyen “ner” do cı  “-n-“

 

 

 

Nidabcı      : ( vermemişti ) sıfat yı belluı niu.  “-dab-“

Nidacı         : (vermedi ) sıfat yı mayiw     “-da-“

Nidiyencı   : (verilmez) sıfat yı belluı niu. Zafi nişu diyen.  “-diyencı-“

Nidocı         : (vermemiş ) sıfat yı neriw.    “-do-“

Nidunacı    :  (vermez ) sıfat yı mayti nişu dun.   “-duna-

Niduncı      : (vermez) sıfat yı nerti nişu dun.     “-dun-

 

 

Dayış:  (vermek)

Da   :

Da cı

Da kışt

Da pé

Da pé

Da ser

Da ver

 

Do cı   (vermişti ), dab cı

 

dun kışt      :  neri

duna kışt    : mayi

dun ver       : neri

duna ver     : mayi

dun pırı       : ner

duna pırı     : may


Yorumlar - Yorum Yaz
Anket
Sizce Zazacanın En Büyük Sorunu Ne?
Dernek Üyeliği
Site Haritası
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar3.56643.5806
Euro3.77773.7929
Hava Durumu
Anlık
Yarın
12° -2°